Goed, intussen zijn de (officiële) kandidaten voor het FIDE-voorzitterschap bekend, na pakweg een week van hectische ontwikkelingen, waarin Ilyumzhinov zichzelf aankondigt, de EU Dvorkovich sanctioneert, waarna die een stap opzij zet, Turlov een plaatsje opschuift (van kandidaat-vicevoorzitter tot kandidaat-voorzitter), Anand opnieuw aanschuift (al was hij dat eerst niet van plan) en Ilyumzhinov er dan toch de brui aangeeft. Hoe hectisch moge ook blijken uit het feit dat de Russische Schaakfederatie eerst pal achter Dvorkovich staat, ook nadat Ilyumzhinov zichzelf in beeld zet, en dat ze meteen nadat Dvorkovich terugtreedt, dan toch de kaart Ilyumzhinov trekt.     

Interessant: wie gaan de Russen nu steunen? Op hun site (zie FIDE Publishes Presidential Tickets) hebben ze het wel niet begrepen op de combinatie Buettner–Pein, omdat Pein “stevig anti-Russisch” is en de strengst mogelijke sancties bepleit jegens Russische schakers (m/v). Van Rosenstein wordt dan weer opgemerkt dat hij zich openlijk zou hebben uitgesproken voor Karjakin, toen die in 2022 door de Ethische Commissie van FIDE voor zes maanden werd geschorst. Of dat klopt van die publieke steun is niet duidelijk, maar in mei 2022 liet hij zich in een tornooi in Moskou wel fotograferen tijdens een partij met Karjakin, wat in het Westen voor de nodige beroering zorgde. Van Turlov zeggen ze voorlopig nog niets (pro of contra).     

De verkiezing van de nieuwe voorzitter en ondervoorzitter vindt plaats op 26 september 2026, tijdens de Algemene Vergadering op het einde van het FIDE-congres (20-27 setember) in Samarkand, Oezbekistan, waar tegelijk de 46^ste Olympiade (15-27 september) haar beslag krijgt. Er zijn 202 stemgerechtigde landen. Rusland en Rwanda horen daar niet bij, wegens geschorst: zij mogen dus niet meestemmen. Een ruwe telling, gebaseerd op welke leden de continentale federaties blijken te hebben, levert 50 Afrikaanse (schaak)landen op, 54 Europese, 52 Aziatische, 42 Amerikaanse (Zuid-, Noord- en Centraal-) en 10 uit Oceanië. Al bij al iets meer dan de lijst van 202 van FIDE, maar dat verschil proberen na te pluizen is een bijzonder tijdrovende zaak, wat we dus niet doen. Wel is het zo dat sommige landen geografisch gezien in het verkeerde continent zitten: Armenië, Azerbeidzjan en Georgië blijken bij Europa te horen, (het geschorste) Rusland is een paar jaar geleden overgestapt naar de Aziatische Schaakfederatie, en wellicht zijn er her en der nog enkele aparte gevallen.

Het, o zo democratische, uitgangspunt is: elk land, één stem. Voor een land als Rusland (dat nu niet mag stemmen, maar stel dat), dat zowat de hele 20^ste eeuw de dominante schaakmogendheid was, ettelijke wereldkampioenen en andere schaakgoden heeft voortgebracht, momenteel bijna 14.000 actieve schakers (m/v) telt (van wie 88 GM’s) en intern het schaken altijd zwaar heeft gestimuleerd en gepromoot, betekent dat dat hun ene stem evenveel meetelt als die van Nauru. Wie of wat, zegt u? Nauru is het kleinste land ter wereld, na Vaticaanstad (niet in de FIDE-lijst) en San Marino (wel). Het heeft 11.000 inwoners en is vrijwel zo groot als Boechout (20 à 21 km²). Er zijn 20 actieve spelers (m/v), hoogste ELO (klassiek): 1871. Onze reeks 2, zeg maar.

Het punt zal duidelijk zijn, maar geheel en al overbodig en ten overvloede haal ik er nog 5 landjes bij onder de letter S (altijd al een vrij vruchtbare letter), die samen (maar ze horen niet allemaal bij elkaar) dus 5 keer meer te zeggen hebben (dan Rusland etc.). Ik vind het leerrijk om zo eens wat dingen op te zoeken, en voor de quizzers geef ik graag mee: onthou de hoofdsteden!  U doet er natuurlijk mee wat u wil.

Saint Kitts en Nevis, een tweeling-eiland in de Caraïben, oppervlakte 261 km² (dat is zowat Antwerpen en Lier samen), bevolking: net geen 50.000, hoofdstad Basseterre.

Schakers (m/v): 3 volgens FIDE, 29 volgens lichess, op 2 na zonder rating. Hoogste ELO (klassiek): 1488 (rapid: 1562).

Saint Lucia, een ander eiland in de Caraïben, oppervlakte 617 km² (vergelijkbaar met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest of drie keer Antwerpen), bevolking ca. 185.000, hoofdstad Castries.

Schakers (m/v): 21 volgens FIDE, 157 volgens lichess, de meesten zonder rating. Hoogste ELO (klassiek): 2179.

Saint Vincent en de Grenadines, een (hoofd)eiland, alweer in Caraïbisch gebied, met een keten van 32 deels onbewoonde eilandjes, oppervlakte 389 km² (pakweg Antwerpen, Brussel en Boechout), bevolking ca. 111.000, hoofdstad Kingstown.

Schakers (m/v): 2 volgens FIDE, 41 volgens lichess, op 2 na zonder ELO. Hoogste (klassiek) ELO: 1922.

São Tomé en Principe, twee eilanden, 145 km van elkaar, in de Golf van Guinea, ten westen van de kusten van Equatoriaal Guinea en Gabon in West-Afrika, oppervlakte 964 km² (een fractie minder dan de hele Antwerpse agglomeratie), bevolking: ruim 200.000, hoofdstad São Tomé.

Schakers (m/v): 3 volgens FIDE, 173 volgens lichess, op 4 na (van wie 1 enkel een blitzrating) zonder ELO. Hoogste (klassiek) ELO: 2016.

Salomonseilanden, 6 grote en meer dan 1.000 kleine eilanden ten noordoosten van Australië, oppervlakte 28.896 km² (nauwelijks kleiner dan België, nauwelijks groter dan de Krim), bevolking: ruim 2 miljoen, hoofdstad Honiara.

Schakers (m/v): geen volgens FIDE, 107 volgens lichess (van wie 1 enkel een blitz rating).

Voilà, en zo kunnen we nog een hele tijd doorgaan. Het hoeft geen betoog dat mits wat “prikkels” hier en daar een aantal landen of landjes graag op de kar zullen springen van de prikkelaar. Hoe anders heeft een incompetente en corrupte (maar wel stinkend rijke) Russische oligarch als Ilyumzhinov zoveel verkiezingen kunnen winnen, terwijl zijn tegenkandidaten stuk voor stuk veel geschikter waren of minstens een heel eind minder problematisch?

Wat wordt het deze keer? Alleen Buettner en Pein zijn niet op een of andere manier gelieerd met Moskou, wat hun kansen mischien wel hypothekeert: ook al mag Rusland niet meestemmen, ze kunnen wel hun invloed laten gelden in niet-westerse landen. Rosenstein, met de (mij) onbekende Tang, blijft wat in het vage hangen over waar zijn connecties nu eigenlijk liggen (Oekraïens, Russisch, Duits?) en over zijn financiële status (“persoonlijk, niemand zaken mee”) en dat lijkt (mij althans) ook niet onweerstaanbaar wervend. Beide “Duitsers” zijn bovendien mogelijk te Europees voor de rest van de op schaakgebied minder bedeelde wereld. Turlov en Anand vertegenwoordigen de continuïteit, waarbij de eerste voor (ook eigen) geld kan zorgen en de tweede zijn status als hooggewaardeerde ex-wereldkampioen kan inbrengen. Mijn kleine teen zegt dat het laatste duo het zal halen (maar weet-ie veel!)

Het nieuwe voorzitterschap zal zeer snel te maken hebben met één van de belangrijkste evenementen in de schaakwereld: de tweejaarlijkse WK-kamp, deze keer tussen titelverdediger Gukesh en uitdager Sindarov (van het dames-WK voorlopig geen nieuws). Daarover zijn nu wat details bekendgemaakt (één van de eerste daden van waarnemend voorzitter Anand). De wedstrijd heeft plaats in het Zwitserse Genève, van 25 november tot 15 december 2026. Ook India, de Verenigde Staten en Cyprus hadden een (sterk) bod gedaan, zo luidde het, maar uiteindelijk is de voorkeur gegeven aan “neutraal terrein”, bovendien in het land waar ook FIDE zijn zetel heeft. De keuze Genève wordt verder onderbouwd met de lovende stelling: “een stad met de historische traditie om naties en culturen samen te brengen”. Helaas, van het dames-WK tussen Ju en Vaishali, dat eigenlijk ook voorzien was voor eind 2026, is er voorlopig geen nieuws: data en plaats moeten nog bepaald worden.