En zo ben, je voor je het goed en wel beseft, al halfweg het tornooi (m/v) en is het meer dan tijd voor een stand van zaken. De zaken gaan vlug, zelfs in die mate dat in de Open-categorie de boel al beklonken lijkt. Alle voorspellers en voorspellingen ten spijt, dat één van de jonkies (de jongste nog wel), halfweg 1,5 punt voorsprong zou hebben op de tweede in de stand, en nog een punt extra op de volgende twee – het woord “achtervolger” heeft hier al veel van zijn toepasselijkheidspluimen verloren – zal wel niemand hebben zien aankomen.

Hoewel we ook weer niet buitensporig verrast zijn. Wat zei ik ook alweer vorige keer? Laat ik mezelf eens citeren: “Van de heren acht ik het denkbaar dat één van de oudjes, met name Caruana of Nakamura, het laken naar zich toe zal trekken, en van de mogelijke outsiders en/of jeugdige garde zie ik Sindarov misschien wel verrassen.” Wel, Sindarov verrast inderdaad, en nog geen klein beetje, en Caruana, “één van de oudjes” staat op twee. Maar hoe en dát de rest op een hoopje zou worden gespeeld, dat zat natuurlijk niet in mijn glazen bol …

Meteen over naar de dames, voor we de ontwikkelingen iets meer in detail bekijken. Daar had ik veel minder te vertellen: zowat elke prognose leek neer te komen op een gok met hoog Madame Soleil-gehalte. Ja, ik noemde Zhu als eerste die zou kunnen verrassen, omdat zij zich toch meer en meer manifesteert als de coming woman van het Chinese (en ook internationale) schaakheir (v), maar ze brak tot nu toe niet de potten die ik haar misschien wel zag breken. Op een gedeelde 3^de plaats met maar één punt in het krijt is ze natuurlijk nog lang niet kansloos, tenslotte worden de prijzen aan de meet uitgereikt. Verder: dat invalster Muzychuk halfweg alleen aan de kop zou staan, had ik ook niet dadelijk zien gebeuren. Maar, zoals gezegd, van de dames wist ik niet bepaald wat te verwachten, en dus kon ik alles verwachten, ook de huidige tussenstand.

OPEN, RONDE 1-7     

De start was veelbelovend: er werd direct drie keer gescoord, en dat was een goede zaak, niet alleen voor het tornooi maar ook voor wie de ambitie koesterde om zichzelf tot uitdager te kunnen kronen. Doen ze dat niet allemaal dan? Welnee, ze weten best hoe klein de kansen zijn tegenover die van enkele gedoodverfde favorieten, maar iedereen wil natuurlijk zo goed mogelijk presteren. Eerste ronde, ergo landgenoten meteen tegen elkaar, en dus de klepper Caruana–Nakamura (meer landgenoten zijn er deze keer niet). Eerstgenoemde nam alvast een belangrijke horde met winst op  een onmiskenbare rechtstreekse concurrent, al had die remise wel min of meer in handen gehad nadat Caruana zijn langdurig bevochten voordeel(tje) zowat uit handen gaf. Ook Praggnanandhaa startte uitstekend, met een rechttoe-rechtaanzege op Giri, terwijl Sindarov het laken in extremis naar zich toe trok, nadat Esipenko aanvankelijk en zelfs lange tijd positioneel de betere papieren had gehad, maar die in tijdnood kwijtspeelde. Blübaum en Wei hielden elkaar in evenwicht.

Ronde 2 werd een maat voor niets, omdat er niet werd gescoord en er dus ook niets veranderde. Daarmee is niet alles gezegd: zo getuigde een en ander van een voortreffelijke voorbereiding, waar wit doorgaans opteerde voor een ongewoner begin, om de tegenstander te kunnen verrassen, en zwart een meer behoudende speelwijze, om verrassingen en potentiële risico’s te neutraliseren. Enkel Praggnandhaa (zwart tegen Wei) en Esipenko (wit tegen Nakamura) wisten een schijn van voordeel op te wekken, maar ook niets meer.  

Ronde 3 bracht de eerste ontmoeting tussen twee van de leiders, Praggnanandhaa versus Sindarov, en die legden de meest complexe en dynamische strijd van de dag op de mat, pardon, het bord. Sindarov ging zo’n beetje all-in met een paard voor twee pionnen, en een stelling waarin hij zich duidelijk als een vis in het water voelde, en bracht Praggnanandhaa almaar meer onder druk, totdat die, in tijdnood, uiteindelijk kraakte. Heel anders verliep Caruana–Wei, waarin de Chinees zijn tegenstander vroeg in de opening met een nieuwtje verraste, maar niet veel verder de draad verloor met een opeenvolging van zwakke zetten. Caruana had genoeg aan een tweetal precieze antwoorden om al op zet 19 opgave af te dwingen. Omdat Nakamura en Giri het niet te bont wilden maken (gelet op de al geleden schade) en ook Blübaum en Esipenko elkaar geen pijn konden doen, staan Sindarov en Caruana nu al een vol punt voor op de naaste concurrentie en nog meer op de helft van het veld. Beslissend gaan we deze plooi niet noemen, maar het gaat wel hard vooraan. Pittig detail: de twee leiders kijken elkaar in de ogen in de volgende ronde.

De winnaar van die topper in ronde 4 zou een dijk van een zaak doen: met 3,5/4 heb je de rest voor een belangrijk deel op apegapen, ook al is de weg naar de eindzege nog best lang. Remise, wat beiden zeker ook zou uitkomen, lag dus ergens voor de hand, maar met wat voor de hand ligt, win je nog geen wereldtitels. Zo dacht Sindarov er ook over, zullen we maar gokken, want hij offreerde Caruana een onverwachte voortzetting die de Amerikaan algauw tijd ging kosten, al koos die wel voor het strijdvaardigste antwoord. De jonge Oezbeek had echter keurig en foutloos zijn huiswerk gemaakt en wist zijn almaar meer tijd consumerende opponent in het defensief en vervolgens de ondergang te dwingen. Wie (zoals ik) dacht dat Caruana na een prima start goed op weg was om nog eens uitdager te worden, moest toch even slikken: Sindarov leidt met 3,5/4, een vol punt voor op Caruana, nota bene zijn dichtste achtervolger en nog ongedeeld tweede. Van de rest spreken we al haast niet meer. En om dat toch te doen: de andere dagwinnaar was Giri, die Esipenko versloeg en aldus weer op 50% uitkwam. Goed voor een gedeelde 3^de plaats, bij Praggnanandhaa en Blübaum, maar nog steeds op een straat(je) van de leider. Wei, Nakamura en nog wat verder Esipenko sluiten de rij. Vooral de Amerikaan blijft onder de (of is het mijn) verwachtingen.

De eerste rustdag zit erop, we gaan weer verder. Het is natuurlijk toeval dat ik het net over het onderpresteren van Nakamura had, want in ronde 5 heeft hij de witte stukken tegen leider Sindarov, in theorie een ideale gelegenheid om dat onbeschaamd voorthollend jongmens effe tot staan te brengen en zichzelf weer onder de nog niet helemaal uitgetelde pretendenten voor eindwinst te positioneren. Te meer omdat, maar of ik daarbij de chronologie respecteer is niet zeker, Caruana zich netjes herpakte met een mat (jawel) in 28 zetten tegen Blübaum. Opmerkelijk: mat met een pion, hoe dikwijls zie je dat (op dit niveau)? In onderstaande stelling volgde 26. Pxf6 Lxf6 (iets anders verliest evenzeer), en dan mat in 2 (niet zo moeilijk):     

Het al genoemde jongmens had daar evenwel geen oren naar en liet ook de tweede Amerikaan in het zand bijten. Nakamura had een dubbel pionoffer in de aanbieding, maar zat al op de 12^de zet uit zijn huiswerk, investeerde veel tijd in een minder goed antwoord en ging vervolgens kansloos onderuit. De andere vier speelden remise en verloren dus opnieuw terrein tegenover de top 2.

Intussen mogen we dit wel sensationeel gaan noemen. Sindarov heeft 4,5/5 en doet daarmee beter dan ieder ander leider in de vorige 7 edities (allen 3,5/5). Zes op zeven keer werd die voorlopige leider ook de eindwinnaar, dus statistisch staat hij er erg goed voor. Ongedeeld nummer 2 Caruana heeft 3,5/5, een absoluut goede score, zie twee zinnen geleden, en een vol punt op de naaste achtervolgers. Het is een bloedbad achter de top 2.

“Meer van hetzelfde” klinkt saai, maar in ronde 6 is dat toch wat spectaculairder dan die typering suggereert. Sindarov ging gewoon door op zijn elan en hakte, alweer met zwart, nu Wei in mootjes. Dat is 5,5/6 – hij staat al 5^de op de wereldranglijst intussen – je ziet het niet elke dag, en al zeker niet in een tornooi van dit kaliber. Het aantal beschikbare superlatieven om een en ander toepasselijk te duiden is welhaast tot nul teruggebracht, maar we doen ons best. Caruana boert hier ook bepaald niet slecht – staat op enkele punten na weer in de categorie +2800 – maar met remise tegen Esipenko verliest hij verder terrein t.o.v. Sindarov, die nu al 1,5 punt is uitgelopen (en dat in amper 6 ronden). Niet dat iemand profiteert, want alleen de leider won vandaag en pakt dus een half punt extra op alle puntendelers.  

Ronde 7 is het eindpunt van de eerste helft, maar niet per se een keerpunt in welke zin ook. Misschien voor Wei, die briljant won van Esipenko, en als enige dagwinnaar ook de enige was om een stapje voorwaarts te zetten, maar niet voor alle anderen, die tevreden waren of moesten zijn met remise. Goed, als je zoals Giri de leider kunt in toom houden, ook al is dat met de nodige moeite, dan is dat mooi meegenomen, maar aan diens voorsprong wordt niet geknabbeld, laat staan meer. Sindarov was trouwens niet onverdeeld gelukkig met dat resultaat: alweer kwam hij het best uit de opening – en dat tegen degene die de reputatie heeft de best voorbereide speler ter wereld te zijn – en kon hij risicoloos op winst proberen te spelen, maar Giri kan ook een stevig potje verdedigen, bouwde een vesting en hield de netten schoon, om het met voetbalbeeldspraak te zeggen. Het kostte Sindarov weliswaar zijn tweede halfje, maar zijn 6/7 is ronduit ongezien: niemand deed ooit beter in dit Kandidatenformat (8 spelers, dubbele round robin), en niemand had op het einde evenveel overwinningen als hij nu al heeft. “Historisch” is wel het minste wat je kunt zeggen, maar daarmee staat de uitkomst nog niet in steen gebeiteld. Eén nederlaag kan het momentum breken en dan kan je plots een ander verhaal krijgen. Al lijkt Caruana wel de enige die nog stokken in de wielen kan steken.

Nog snel de tussenstand (en dan over naar de dames): Sindarov (6/7), Caruana (4,5/7), Giri en Praggnanandhaa (3,5/7), Wei en Blübaum (3/7), Nakamura (2,5/7), Esipenko (2/7).  

DAMES, RONDE 1-7     

Sta mij toe de eerste twee ronden zeer summier te behandelen. Er vielen telkens vier remises, en ook al is de ene remise de andere niet, van enige impact op de stand was geen sprake. In ronde 1 had Goryachkina wel kansen tegen Lagno en begon Zhu heel veelbelovend tegen Tan, maar in beide gevallen verwaterde het voordeel in remise. In ronde 2 ontsnapte Lagno alweer, omdat Zhu opnieuw haar kansen niet wist te grijpen, terwijl Divya haar voordeel liet glippen door een tactische vondst van Vaishali. Er gebeurde dus wel wat, maar het leverde nooit wat op.  

In ronde 3 vloeide het eerste bloed. Ook al had Zhu, voor de derde keer liefst, een veeleer veelbelovende stelling verkregen, in de tactische complicaties van Assaubayeva verloor ze de draad en dus ook de partij. Ook Lagno, tweemaal eerder in moeilijkheden, vond na een wilde partij niet gespeend van blunders de weg naar een winst die aanvankelijk naar de kant van Tan leek te zullen gaan. Verder zette Goryachkina Divya onder druk, uiteindelijk zonder resultaat, al kreeg ze nog bijna het deksel op de neus, en hielden Vaishali en Muzychuk het bij een remise zonder al te veel schokgolven. We zijn begonnen!

In de 4^de ronde kreeg Lagno eindelijk (maar niet dat ik daar op hoopte) wat ze al drie keer wist te ontlopen. Deze keer was haar stelling 27 zetten lang wel oké, maar toen ging ze in de fout en verslechterde haar stelling zienderogen. Muzychuk maakte het vakkundig af. Lagno’s tegenpool tot nu toe, Zhu, die drie keer zonder succes naar de winst hengelde en zelfs één keer een nul moest incasseren, greep nu haar kans wel, ten koste van Divya. Vaishali bracht zichzelf in moeilijkheden tegen Goryachkina, maar ontsnapte met goed tactisch spel na een onnauwkeurige zet van de Russische. Beiden hebben er vier remises opzitten, zij het niet zonder bergen of dalen. Assaubayeva schudde wel enige winstkansen uit de schaakmouw tegen Tan, maar kon ze niet verzilveren, omdat de Chinese gepast profiteerde van enkele mindere zetten. Het betekent dat Assaubayeva en Muzychuk de leiding delen (2,5/4), met de kleinst mogelijke voorsprong op het viertal Vaishali, Goryachkina, Lagno en Zhu (2/4) en een halfje extra op Tan en Divya (1,5/4). Hier kan nog alles.

Einde rustdag, 5^de ronde. Niets stond al vast, en dat is na afloop nog steeds zo. Assaubayeva vond geen plan tegen Lagno, die hier toch al wat had zitten krasselen maar met veeleer beperkte schade, miste ook een paar tactische finesses en werd per saldo keurig opzij gezet. Eén leidster onderuit, terwijl de andere, Muzychuk, zich tevreden stelde met een snelle remise tegen Goryachkina. De in het begin onfortuinlijke Zhu oogstte haar tweede zege op rij, ten koste van Vaishali, na een positionele partij waarin haar opponente geen antwoorden vond en zachtjes werd doodgedrukt. Tan en Divya hielden elkaar in evenwicht. Het resulteerde in een aardig gewijzigde stand: het trio Muzychuk, Lagno en Zhu deelt nu de eerste stek met 3/5, vóór het tweetal Goryachkina en Assaubayeva (2,5/5), op hun beurt gevolgd door het trio Tan, Vaishali, Divya (2/5). Van veel aftekening is na vijf ronden allerminst sprake. Wel haasjes-over, en dat vaak over-en-weer.

In ronde 6 een mogelijk belangwekkende ontwikkeling. Tegen de ietwat ongewone, kalme Italiaan van Zhu kon Muzychuk het initiatief naar zich toe trekken om vervolgens enig materiaal te investeren in een aanval die ook doorslaggevend bleek. De andere resultaten zorgden ervoor dat de Oekraïense op het einde van de dag alleen aan de leiding kwam met een vol punt voorsprong. Zo moest haar voormalige co-leidster Assaubayeva, wellicht door te veel te willen, een tweede nul op rij slikken, en wel tegen Divya, voor het eerst victorieus. Voor Vaishali was er ook een eerste winst, al had het ook anders kunnen aflopen. In een partij die een paar keer op en neer ging, kreeg ze ten slotte Lagno klein, en weg van de eerste plaats. Goryachkina moet daarentegen nog wachten op een eerste zege: tegen Tan kwam ze een pion achter in het middenspel, maar de compensatie was voldoende om de partij in haar voordeel te laten hellen. Met een fijn uitgekiende combinatie wist ze de dame te winnen van de Chinese, maar die was defensief niet voor één gat te vangen en construeerde een vesting waar de Russische niet van terug had. Remise, dus.

Zoals gezegd één leidster nu, Muzychuk (4/6), met niet minder dan vijf niet heel naaste achtervolgsters (3/6): Vaishali, Goryachkina, Zhu, Divya en Lagno. Tot slot een gedeelde rode lantaarn (2,5/6): Tan en Assaubayeva. Aftekening is nog steeds minimaal: vandaag sta je vooraan, een dag (of twee) nadien sta je achteraan, en omgekeerd.  Het is veel jojo wat de klok slaat.

Ronde 7 veranderde het almaar wisselende beeld niet substantieel. Een straat voorsprong zoals bij de heren zit er niet in: Muzychuk en Assaubayeva hielden het op remise, wat Vaishali de kans gaf, wel middels een blunder van Tan, om te naderen tot op een half punt. Vaishali was bloedeerlijk over haar ‘overwinning’: “Het was een vreselijke partij. Ik verdien dit punt van geen kanten. (Tan) blunderde op het einde en ik speelde gewoon slecht van bij de start. Alles ging mis voor mij van bij het begin. (…) Ik was helemaal van de kaart (bij haar blunder). Oké, dacht ik, als ik dit spel win, wat is dit dan? Ik vind het echt heel erg voor haar!”

Even kijken: zwart heeft net 37. … Ta1??  gespeeld. Hoe straft wit dit af?

De resterende partijen eindigden op remise. Voor Goryachkina, die tegen Zhu probeerde wat ze kon, was het al nummer 7. Divya en Lagno, toch wel tot frustratie van laatstgenoemde, deden er liefst 135 zetten over. Dat Divya veel te lang wou doorgaan was echter niet helemaal onbegrijpelijk, omdat ze het grootste deel van de partij op winst had gestaan. Bovendien had Lagno eerder (zet 117) een onterecht ‘herhaling van zetten’ geclaimd, en dat was ook niet bevorderlijk voor een sneller einde. Ach ja, zo gebeurt er nog eens wat.

De stand ondergaat niet veel wijzigingen. Muzychuk behoudt haar eerste plaats (4,5/7), zij het met nog maar een half punt voorsprong op de nu enige tweede, Vaishali (4/7). Dan het viertal Goryachkina, Zhu, Divya en Lagno (3,5/7), vóór Assaubayeva (3/7), die nu Tan (2,5/7) achter zich laat. Halfweg bedraagt het verschil tussen de eerste en de laatste twee punten (bij de heren: vijf!). Heel en al onoverbrugbaar is dat niet, maar als je ze allemaal voorbij moet, loop je kans dat er enkelen óók een spurtje in de tank hebben. Voor de twee achteraan zal het dus moeilijk worden, maar alle anderen staan hooguit op één enkel punt. Hier kan nog (bijna) alles, of zei ik dat al?