Alle IJslanders kunnen schaken! Ze leren het allemaal in het lager onderwijs. Dat gebeurt nog in andere landen, vooral in het voormalige Oostblok en Rusland, maar in IJsland heeft dit een opvallend effect. Het land telt namelijk 14 grootmeesters op 398.000 inwoners en is daarmee het land met verhoudingsgewijs de meeste GM’s ter wereld. Enkele bekende namen zijn Vignir Vatnar Stefansson (die dinsdagavond het blitztoernooi won), Hedinn Steingrimsson, Johann Hjartarson en Henrik Danielse. Maar de beste en meest gekende was Friðrik Ólafsson. Hij kwalificeerde zich voor het kandidatentoernooi van 1959 en dat terwijl hij de enige niet-professionele schaker was van al zijn concurrenten. Hij versloeg ook een keer Karpov toen die wereldkampioen was. Daarna koos hij voor het schaakbeleid: van 1978 tot 1982 was hij voorzitter van de FIDE. In die rol nam hij de verdediging op zich van de dissidente Korchnoi, wat hem de woede van de Russische schaakbond op de hals haalde en hem zijn herverkiezing kostte. Voor het schaken in IJsland is zijn verdienste echter niet te overschatten. Olafson overleed vorig jaar op 90-jarig leeftijd.

Gisteren hadden de organisatoren slecht weer voorspeld. In IJslandse termen betekent dat zoveel als een blizzard met sneeuwvlagen, windstoten tot 80 kilometer per uur en een ochtendtemperatuur van -4 die aanvoelt als -18. Ik hoef maar een kleine tien minuten te lopen naar de toernooizaal, maar vandaag was ik blij dat het er niet meer waren. Na de middag was de blizzard voorbij en begon het te dooien, wat leidde tot veel geploeter in de straten. Intussen ben ik er ook achter gekomen dat er altijd warm water is voor douche, was en afwas, maar omdat IJsland dat warme water opwekt via geothermische processen, moet je de kraan soms tien minuten laten open staan voor het er doorkomt, samen met een licht solfergeurtje. Water genoeg in IJsland, zolang er (nog) gletsjers zijn, zo is me verteld. Ook hier krimpen de gletsjers echter vanwege de klimaatopwarming. In elk geval ben ik van de koude douches verlost, die kan ik nog enkel krijgen achter het bord.

Vandaag speelde ik twee partijen, te beginnen tegen FM Alexej Kukelko (2304) uit Bratislava (Slovakije). Dat laatste zeg ik erbij voor Wouter die er geregeld naartoe trekt om te pokeren, iets wat ik ook dacht te doen om iets te halen tegen deze FM. Helaas lukte dat niet zo goed. Kukelko verloor gisteren verrassend van Sam Van Zeebroeck (1987), maar dat zette hij vandaag recht. Ik speelde voor het eerst een Maroczy-bind en kreeg een hedgehog-stelling tegen. In zo’n stelling is het superbelangrijk de stukken op de juiste plaats te zetten, iets waarin Karpov heer en meester was maar ik minder (‘je meent het’). Dat merkte ik toen zwart een klassiek plan uitvoerde om de druk op het centrum te vergroten. Als tegenprestatie dacht ik een pion te kunnen schijnofferen voor een meerderheid op de damevleugel, maar mijn berekeningen klopten niet en dus was ik hem gewoon kwijt. Zoiets laat een FM niet liggen en na een uur of vier kwam deze stelling op het bord:

Wit staat een pion achter, maar de zwarte toren lijkt zich in het hol van de leeuw te hebben gewaagd. Beide spelers hebben bovendien niet veel tijd meer over. Toch is er geen vuiltje aan lucht, integendeel. Hoe redt zwart niet alleen zijn toren maar wint hij ook in enkele zetten de partij?

Opnieuw en beter, heet dat. De tweede partij startte om 16 uur en net zoals in ronde 1 kreeg ik een Amerikaan tegenover me, met name ACM Charles Frederick Frey uit New Jersey. De Amerikanen zijn hier met 74 man stevig vertegenwoordigd. Frey woont nog niet lang in New Jersey, is daar nog op zoek naar een club en heeft zijn sporen tot nu toe uitsluitend via online schaak verdiend. De info over schaaktitels van Lars indachtig besloot ik niet onder de indruk te zijn, maar na de opening en het middenspel was de stelling nog altijd gelijk. Wit had zelfs initiatief op de damevleugel. Ik had toen wel in het snuitje dat het eindspel voor mij beter zou zijn wegens sterk paard tegen slechte loper. Dat bleek ook uit onderstaand partijfragment, maar wit had zich wel beter kunnen verdedigen:

Zo, twee op drie dus en morgen waarschijnlijk weer een klepper, maar daar doen we het natuurlijk voor. Vanochtend zat ik trouwens vlakbij het podium, met zicht op Ivanchuk en achter hem de blizzard. Benieuwd welke bord het wordt in ronde 4.